Thursday, 15 January 2026

US chhuanvawr MQ-9 Reaper hi a lo tha cher cher hle mai

- Joel Lairemsanga


     Thlawhtheihna thununtu Pilot-te an chet hleih theih lohna hmun chhum zinna aia sang zawk fe van boruak zauah khian lungmuang leh inringtawk taka a ko-a tla tih tur thawk miah miah thin a awm a, chu chuan a mit a khap ve ngai lova, a chau ve ngai bawk hek lo a, ti tura thu pek a nih veleh thelh hauh lovin hmelmate a nuai chimit barh thin. 


     Heti khawpa ralthuam tangkai leh chhawrnahawm hi a hming chu - MQ-9 Reaper a ni a, America siam leh a ralthuam hman rim em em, hmelma che vel enthlakna atan leh hmelmate nuai chimihna atana hman kawp theih ralthuam hlauhawm a ni. Hetianga hna chi hnih thawk kawp thei a nih avang ringawt pawh hian ralthuam thlawk thei (Drone)-ah chuan a hlauhawm ber ni-a ngaih a ni nghe nghe.


     MQ-9 Reaper hi mihring chuan hranpa ngai lova hmun hla tak tak thlenga ralthuam thlawk thei (long-range unmanned aerial vehicle) a ni a, United States Air Force-te hman atana General Atomics-in a siam chhuah a ni. 


     Drone dang ang lovin MQ-9 Reaper hi chu drone-ah ro ro pawh a lian zawk a, indo thlawhna thla pharh ai pawhin a lian zawk daih a, hna thawk tura tirh chhuah a nih hian chawl miah lovin van boruakah darkar 30 aia rei a thang thei hial a ni.


     A hnathawh tlangpui chu: 


• Hmelma thuruk hriat chhuah te; hmelmate chet vel dan lo chhinchhiah te; kah chhiat tur leh nuai chimih tur lo thlithlai lawk te; thelh hauh lova bitum te kahchhiat leh bomb chhiat te a ni. Hei vang hian MQ-9 hi enthlakna drone a nih bakah ngenmu surtir thei drone tih a ni. 


     MQ-9 chungnun bikna em em chu thuruk pawimawh hmu chhuaktu leh kengtu a nihna hi a ni. Chhun lama hman tur bik thlalakna fiah tha tak a pai a, zan lamah pawh fiah taka a hmuh theihna atan infrared night vision sensor a nei lehzel bawk a, hei vang hian chhun leh zana a khaw hmuh theih zawng a inang reng tihna a ni. Hei mai bakah hian synthetic aperture radar a nei leh zel a, hei vang hian hmun hla tak taka hmelmate a hmu zung zung thei a, an chet vel dan a thlithlai char char thei bawk. Chhum chhah leh meikhu, zan thim leh khaw durin a mit hmuh a tibuai ve hauh lo bawk. 


     A kah chhiat tum a bitum chu kah a remchan hma chuan a zui ru char char a, hun remchang a hmuh veleh thelh hauh lovin a nuai chimit ta barh zel a, hei vang hian enthlatu thinnel ber a ni e tiin an koh fiam phah fo thin. 


     MQ-9 hi indona tualzawl atangin an se zawl chhuah ngawt lo va, United States ram chhung ngeiah in chhung lum nuam tak leh air-condition hnuaiah hahdam takin an thunun thin a ni.


     A thununtu pilot-te hian satellite nena inthlunzawmna hmangin MQ-9 hi an thlawh chhuahtir thin a, khawmualpui hrang hrang thleng rawk khawpa hlaah pawh an thlawhtir thei a, a chetvel dan leh a thil hmuh te hi video-in fiah takin an lo thlir thin. Tul an tih hunah ngenmu surtir turin thu an pe mai thin a, a enkawl leh thunun hi a hahdam hle a ni awm e. In chhung lumah thingpui in chungin mel sang tam taka hlaah ral a do theih tihna a nih chu. 


     MQ-9 hi sang tak takah a thlawk thei a, 50,000 feet-a sang thlengin a thlawk thei a, hei vang hian lei lam atangin a thawm hi a hriat mai theih loh va, hmuh a har hle bawk. Pilot-te tih theih loh van boruak sangah darkar 30 tha zet a han thang bo vang vang thei bik bawk a, hei vang hian ramri vilna atan te, tuipui thlithlaina atan te leh rawlrala chetna te dang chat turin a chhawrnahawm zual hle. 


     A hminga "Reaper" tih hi mizo tawng chuan "nuai chimittu" tihna a ni. MQ-9 hian AGM-114 Hellfire missile te, laser-guided bomb te leh precision GPS bomb te a paipawn thei a, hei vang hian a bitum a hmu chhuak zung zung thei a, a zui ru char char thei bawk a, an nihna dik tak a hmu chhuakin a hmet mit nghal vek thei ta thin a ni. Tirh chhuah a nihin hna chi hnih - hmelma hmuh chhuah leh hmeh mih a ti thei a, hei hi a hlauhawmna leh a lar zualna em em chu a ni kan ti thei ang.


     He drone hlauhawm leh chhawrnahawm tak hi US hian Middle East, Afghanistan, Irag, Syria leh Africa-ah te a tir chhuak nasa hle a, hei bakah hian tuipui vilna atan leh ramri thlithlaina atan rim takin a la hmang mek reng bawk. Hetiang taka ralthuam tangkai hi a ni tih hriain US thawhpui ram tam takin MQ-9 Reaper drone hi an lei ve mek zel bawk. 


     Ralthuam tha leh chhawrnahawm a nih zia kan sawi rualin a famkim tawk lohna han tarlang ve ila. A hmangtute'n an sawiselna lian tak chu a thlawk chak tawk lo tih a ni. Van boruak venhimna khawl changkang tak tak lakah a him tawk lo a, hei vang hian a hnathawh tum a tlawlh ve thei a, kah thlak theih loh a ni bik lo a ni an ti. Hei vang hian US-in van boruak a thununna huam chhungah deuh chauh hman a ni deuh ber.


     Drone te hmuh chhuah a nih hma chuan indonaah reng reng sipai thahnem tak tirh an ni thin a, thi leh hliam tam tak an awm ngei thin bawk. Drone changkang leh thiltithei MQ-9 a lo awm chinah erawh indo dan phung pawh a danglam ta a tih theih awm e. Pilot pakhatin MQ-9 pakhat hmangin hmun zau tak tak a vil thei a, a thu hnuaiah a dah hmiah thei bawk a, hei vang hian sipai tam tak tirh chhuah a ngai lo a, thi leh hliam awm tur a lo pumpelh theih phah ta bawk. 


     Thiamna thar lo piang zel karah MQ-9 pawh hi thuam changkan a ni ve zel a, Artificial intelligence nena thlunzawm a ni ta zel a, sensor tha zawk vuah niin biak pawh leh thunun awlsam zawk turin siam danglam a ni ta zel bawk. Radar-in a hmuh theih loh drone changkang dang te lo piang zel mah se MQ-9 hi chu US innghahna drone langsar ber pakhat a la ni ta zel chu a nih hi. 


     Indo thlawhnate angin rum thawm a chhuah ve lo va, amah thunun turin pilot a phurh tel a ngai ve lo bawk. Van boruakah MQ-9 Reaper a thlawh chuan tute emaw, khawi hmun emaw chu chpchiar takin a lo enthla fel vek tawh thin a ni an ti. Chutiang hunah meuh chuan dan rual lohin Reaper hian a tih tur a ti zui chat thin.




No comments:

Post a Comment