Tuesday, 2 December 2025

Ngen mu sur tir thei ralthuam tangkai - Pantsir-S1M

- Joel Lairemsanga


     Tunlai indonaah chuan raltuthei thir awmkhauh chauh a lo tawk zo ta lo a, drone pakhat lek pawhin tuialhthei hmunpui a kap chhe thei a, bomb mit nei pakhat lek pawhin hmelma thlawhtheihna tum hmun a bomb chhe thei bawk. Chuvangin van boruak thunun thei apiang an ding chang zel dawn a nih tak ber hi. 


     Hetiang taka ralthuam thlawk thei hlauhawm lo dang a, lo nuai chimit thei neih hi thil pawimawh a lo ni zui ve ta bawk a, hetiang ralthuam neih kawngah ram tam tak chu an inel leh ta suau suau bawk. Hemi kawngah hian Russia hi lam chhuah loh theih a ni lo ang; a chhan chu van boruak thlithlaia venghim thei tur, bomb keng thei camera thlawk chi te, indo thlawhna te, virmep thlawk thei leh bomb mit nei lo kap thla chat chat thei ralthuam tha em em - Panstsir-S1M a siam chhuah vang hi a ni. 


     Pantsir-S1M hi van boruak hniam tak atanga sang thawkhat tak thleng thlithlaia venhimna hmanrua a ni a, a siam hna hi Soviet hunlai atang daih tawha thawh tan a ni. Russia hian kum 2000 tir lamah khan a hmasa ber atan Pantsir-S1 a hmang tan a, hei hi thuam changkang zelin Pantsir-S1M hi a lo piang chhuak ta a, hei hi chuan hniam taka thlawk te, rang taka leu ziai ziai thei hmelma ralthuam te a nuai chimit thei a, tum khatah tam tak a kap thla thei bawk. 


     Pantsir-S1M hi ke pariat nei sipai lirtheiah bun a ni a, rang tak leh awlsam takin mamawhna hmun apiangah a insawn thei a, enkawl a hautak lo hle bawk. 


     Hmelma ralthuam lo thlawk a awm em ti-a zawng tur leh chhui char char turin Radar System tha tak a nei a, a tum tak thelh hauh lova a kah fuh theihna atan Optical tracking system changkang tak a nei bawk. Rang taka kah chhuah mai theih bomb mit nei 12 a pai reng bawk a, a laipui pai dawt len zawng hi 2x30mm a ni a, rang lutukin ama thuin ngenmu a surtir char char thei bawk. A thununtu tana thunun a awlsamna atan encrypted digital fire-control leh networking hman a ni nghe nghe. Hybrid system a nih ang ngeiin hla tak tak thleng phak bomb mit nei a kap chhuak thei a, laipui hmangin ngenmu a surtir char char thei bawk.     


     Km.30-a hlaa hmelma ralthuam a nuai chhe phak a, van boruak Km.18-a sanga awm a hawl thla phak bawk. Rang lutuka a kah tum kap thei tura insiam rem zung zung thei turin radio-command and guidance leh hit-to-kill fragmentation warhead a nei bawk.


     Km.4-a hlaa hmelma ralthuam kap chhe turin 30mm-a zau laipuiphir a awm bawk a, minute khat chhungin laipui mu 5000 a kap chhuak hman a, a lakah chuan drone leh missile chu an che hman lo a ni ber e.


     Kan sawi tawh angin hla taka hmelma ralthuam lo thlawk hmu zung zung tur leh tum khata nuai chimit barh thei turin surveillance radar leh electro-optical sensors changkang tak a nei. Electronic warfare leh jamming hnuaiah pawh a hnathawh a buai phah lo a, drone te reuh te pawh hmu turin camera tha tak a awm leh zel a, radar hnathawh a buai palh thut a nih pawhin optical mode a hman theih bawk. 


     A hnathawh dan chu hetiang hian awlsam takin a khaikhawm theih mai awm e: Hmelma ralthuam lo thlawk a hmu phawt a, chu chu eng ralthuam ber nge a  nih tih a zir chiang leh a, chumi hnuah chuan ralthuam lo thlawk tam tak zingah eng ber hi nge kah chhiat hmasak tur tih thutlukna a siam leh phawt a, tichuan ngenmu a kap chhuak ta a, a bitum a nuai chhe ta thin a ni. Hetiang hian kan sawi duah naa hetiang zawng zawng hi mitkhap kar lek chhungin a ti fel vek hman tih hria ila. Bomb mit nei (missile) kah chhuah laia drone-te'n an rawn hnaih chilh lutuk a nih chuan a hun takah laipui-in ama thuin a lo kap thla hmak hmak ve bawk. 


     Indona tualzawlah chuan Pantsir-S1M unit-te hi hmun khatah rei tak an awm ngai lo a, hmelma lamin an awmna an hriat chian hmain an insawn kual zung zung thin. 


     Awle, a thatna kan sawi ta nual a, sawisel kai lo erawh a ni bik hauh lo tih hria ila. Hmun khatah rei tak a awm chuan hmelma lamin a awmna chin an rawn hre thei a, hei vang hian sawn kual fo a ngaih phah thin. Awm hmun sawn fo thin a nih avangin missile leh laipui mu a mamawh ang pek zung zung a harsat phah hle niin an sawi. Amah phurtu ber lirthei hian kal theih lohna hmun a nei ve fo bawk. Lirthei leh Pantsir-S1M hi a hranpaa zir chhuak te chauh enkawltir an ni a, sipai nazawngin an enkawl thiam lem lo a ni awm e. 


     Drone leh hypersonic missile hmanga indona a lo hluar tak avang leh a nasa tulh tulh dawn ni-a a lan bawk avangin Pantsir-S1M hian Artificial Intelligence (AI)thiamna a hman nasat tulh tulh a pawimawh ngei ang. Pantsir-S1M hi hmuh theih loh ralthuam chu a ni bik hauh lo; amaherawhchu van boruak venghim thei ralthuam zuanzang erawh a ni chiang hle thung. Drone leh missile-te'n indonaah ro an rel chhung chuan Pantsir-S1M hian hluihlawn leh hnungchhawn a la hlawh mai mai dawn lo niin a lang.  





No comments:

Post a Comment