- Joel Lairemsanga
Gypsy leh tunlaia lirthei awmkhauhte lo pian hma hian India ram chhung tlangram, thlaler leh indona mualah tuma elphak lohva lal lo hrawt tawh, nawmsip bawlna tura duan ni lo, tlo leh rintlak leh chak tha tak ni tura siam lirthei awmkhauh deuh mai a awm a, chumi chanchin chu kan sawi tur hi a ni. Chu lirthei tha leh tlo zet mai, chak em em bawk si chu eng dang ni lovin - ''Nissan Jonga'' ngei mai kha a ni.
Nissan Jonga hi India sipaite lirthei chhuanvawr, khawiah pawh kal thei ti-a fak lo hlawh reng tawh a ni. Mawlmang taka siam ni chung si-a a chak tha em em mai te, a awmkhauh avang leh a tlo em avang te-in kum 1965 atanga kum 2000 chhung khan India sipaite innghahna, a kila lung pawimawh ber pakhat a lo ni ngar ngar thin. A hming ''JONGA'' tih hi a hming lamtawi zawk niin a hmingpum chu - ''Jeep Of Nissan Government Assignment'' tih a ni a, mizo tawng chuan ''Sawrkar hman tura Nissan Company-inJeep a siam'' tihna a ni ber awm e.
Jonga hi Japan thiamna hmanga siam lirthei niin Japan lirthei siam Nissan Patrol 4W73 platform entawna duan a ni a, Nissan Company phalnain India hian Jabalpur-a Vehicle Factory-ah a siam chhuak ve a, hemi hmun atang hian ramriah te, thlalerah te leh tlangramah te sipaite tana thu awih tak leh taima taka hna thawk turin sang tam tak thawn chhuah a ni.
A engine hian petrol a hmang a, 3.9L inline-6 Petrol niin boruak leh petrol chawhpawlhna atana carburetor hmang chi a ni a, chuvangin carbureted engine tih a ni. A engine block leh head hi thir tha taka siam a ni bawk. Horse Power hi duhthlan turin 110hp leh 145hp a awm. 2000 RPM-ah pawh torque sang tak a pe chhuak thei a, chumi awmzia chu a engine hian fuat a ngah hle a, rang taka tlan kher lo pawhin hmanhmawh hauh lova che tual tual chungin a chak em em mai tihna a ni ber awm e. Petrol dal tak leh bal em em hman pawhin a engine hnathawh hi a buai ve mai mai hauh lova, tunlai lirtheite ang lo takin hmun vawt em emah pawh a thiltihtheihna a danglam ve chuang der lo bawk.
A thatzia hre chiang sipaite chuan ''Petrol a alh theih chhung chu Jonga hi a tlan thei reng a ni'' tiin fiamthu an thawh hial thin. 4-speed manual gearbox a nei a, mawlmang taka kan sawi dawn chuan gear pali a nei tihna a ni. 4x4 system chak tha em em mai a nei a, 2-wheel drive, 4-wheel Drive High leh 4-wheel Drive Low a nei a, mizote ngaihsan em em Special Gear chak tha elkhen a nei bawk tihna a nih chu.
Ladder frame chassis a nei a, a hmalam leh hnunglamah leaf spring a hmang ve ve a, Dana-style live axles a hmang bawk a, heng te avang hian a awmkhauh em em a, sawp a dawlin a tlo bur mai a ni. A siamtute siam chhan ber hi tlo tur leh awmkhauh tur a nih miau avangin lirthei chuan nuam tak chu a ni hauh lo. Buai hauh lo leh hnehsawh takin Kg.1000-a rit bungruate lek lek chu a phur nal nal thei a, rit a phur chung pawh hian kawng diak leh nal em em hmunah te, tlangpang khawkrawk em em hmunah te, vur hmun leh thlaler vaivutah pawh buai miah lovin a che tla thei a, hei hi lirthei dang tan chuan thil tih theih loh tluk a ni thung.
Kan sawi tawh angin India sipaite'n rim tak leh tangkai taka an chhawr tura duan a nih ang ngeiin laipui hnuhna atan te, sipai thiarna atan te, officer chuanna atan te, chhun leh zanah ramri vilna atan te tangkai taka hman a ni a, sipaite hian an sawisel ngai meuh lova, an hnuchhawn ngai lo a, siam that theih lohva kalsan an nei ngai hek lo.
Jonga hian India tan hnuhma ropui a lo hnutchhiat hnem hle a, kum 1965-a India leh Pakistan indonaah te, kum 1971-a Bangladesh lo pian chhuahna tura indonaah te, Kashmir leh Siachen hmun sang lutuka sipai chet velnaah te leh ramri venghim tura chet laknaah reng reng Jonga hian tha a thawh hnem hle a, a kila lung tangkai ber a ni a tih theih hial ang. Kum 1985-a Maruti Gypsy a lo pian chhuah hma leh kum 1990-a Mahindra MM550 a lo pian chhuah hma zawng kha chu chhawktu pawh nei lem lovin Jonga hian ritphurh hna a lo thawk ngat ngat mai a ni ber.
Kum 1990 atang khan sipaite hman hnu Jonga thenkhat chu man tlawm te tein mi nawlpui hman theih turin lilam a ni tan ta a, a then chu Rs.25,000-a hralh niin a then te erawh Rs.60,000-a hralh te a ni hlawm. Mipui nawlpui kuta a lo awm tak hnuah pawh Jonga-te hian rim taka chhawr an la dawl hle a, a hun laia Jonga nei pha ngat te kha chuan ngaihsan an hlawh mai a ni lo a, a neitute pawh khan an chhuang ve hle niin a lang.
Mipui nawlpui tana hman theih tura lilam a lo nih takah kha chuan mipui lawm a hlawh lehzual a, a bik takin India hmachhak - Mizoram, Nagaland leh Manipur-ah te, Punjab leh Haryana State-ah te a larin an hralh tamzual bik nghe nghe. A thatzia leh tlo zia, a chakzia leh awmkhauh zia hria pa titi thiamte phei chuan - Tlang pawh a lawn thei; A phurh len theih aia tam mihring leh bungrua pawh a phur zo; Ramhnuaiah pawh dah ila kawng awm lo pawhin a lo haw leh thei; Amah aia rit thingtum a hnuk thei; A tlu tawp a nih loh chuan thingkungah pawh a lawn thei; - ti tein tawngkam hlimawm tak tak an chhak chhuak a. Heng an tawngkam hlimawm em em phenah hian Jonga thatzia a lang chiang hle a ni.
Petrol Litre 1 hian Km.6 vel chauha hla a thlen theih avangin petrol a heh hle ni-a hriatna a lo awm ve ta a; nimahsela mi thenkhat erawh chuan mihring pawh mi chak apiangin chaw an heh a, Jonga pawh hi a chak em a, petrol a heh te chu thil nihphung pangngai tur ve reng alawm tia a thlavang hauhtu tam tak an awm.
Kum 1999 atang khan Nissan Jonga siam chhuah hna hi tihtawp a lo ni ta a, he thu an hriat avang hian mi tam tak chu pawi an tih avangin an tap hial niin an sawi a, an demawm hauh lo ve. A chhan chu Jonga thatzia hre chiang apiang a zunah an uai a ni ber a, hetia an duh leh duat ngawih ngawih maiin mual a liam tur chuan an hnuk a tiulh a, an neih mek Jonga-te chu rei tak an kawl theihna atan an duat thar hle.
Nissan Jonga siam chhuah hna tihtawp a ni ta mai hian zawhna a siam tam hle a, a chhan ni-a sawi pawh a inang lo hle. Kan sawi tawh ang khan petrol a heh em avangin enkawl a hautak a, hei vang hian tihtawp a ni ti-a sawi an awm a, power steering a awm loh avangin driver tan khalh a hahthlak a, chuvang chuan an siam duh tawh lo a ni ti-a sawi an awm bawk. Chuan a nawm loh avangin a tawp ta a ni ti an awm laiin khawvel changkang zelah boruak tibawlhhlawh lo tura sawrkar hmalakna kal mekah lirthei khu chhuak tlem chi siam tura dan (BS standards) duan a nih avangin sawrkarin a tihtawptir ta a ni e ti an awm bawk. A siamtu Vehicle Factory, Jabalpur hian khu chhuah tlem chi SD33 engine hmanga Jonga engine hi thlak a tum zet naa a thulh leh ta thung.
Lirthei zangkhai leh tuan rang zawk Gypsy a lo chhuak a, siam chhuah awlsam zawk Mahindra MM550 a lo chhuak ta bawk a, hengte hian Jonga hi an thlak ta a; nimahsela kan hriat tel ngei ngei tur chu India sipaiin JONGA thlakna atana Gypsy leh Mahindra MM550 an thlanna chhan chu Jonga aia an chak zawk vang a ni hauh lo tih hi. Siam chhuah a awlsam zawk avang leh petrol a heh loh zawk avang te, a tuanran vang te, a ritsak loh zawk avang te-a thlan an ni ber. Vawiin thlengin sipai tam tak chuan Jonga chakzia kha sawi nuam an la ti em em zawk a ni.
Tun dinhmunah chuan India ram pumah hian Jonga la tlan thei hi 900 vel a la awm nia chhut a ni a, a pum puia tuai tharte ngat chu Rs. Nuai 15-a zawrh te an la ni hiala sawi a ni. Hetianga tuai hnum leh chei tharte hi chu disc brake vuah te, power steering neihtir te, a chhunglam tihchangkan te an ni tawh. Jonga pianphung ang lirthei; nimahsela a engine-ah lirthei dang daih engine hlan tam tak a awm bawk a, hei hian JONGA-in lirtheia tuite thinlungah hmun a la chan thukzia a tarlang chiang hle.
Vawiinah chuan JONGA chanchin hi thawnthu ang-a sawi a lo ni ta a, thawnthu ngaihnawm tak, mi tam tak ngaihthlak peih zawng a ni bawk. A zuna uai mi thenkhat chuan uluk leh roh takin an la kawl hram hram a, a hlutzia hriaa chei hnum thar ta zel an awm bawk. Heng mite hian Jonga nei satliahah an inngai lo a, History ropui lutuk theihnghilh hlen a nih lohna tura a chanchin ziak thar zeltuah an inngai zawk hial.
Nissan Jonga hian India ramri venghim turin ke chhep tawh lo hlenin, India ram kawngpui hi min zawhpui tawh kher lo a ni thei; nimahsela India sipaite rilruah te, amah ngainatute thinlungah te, amah lo enkawla lo thununtu, a thatzia hre chiangtute hriatna zungzamah erawh a thi ve lo ang a, a nung reng thung ang.
No comments:
Post a Comment