- Joel Lairemsanga
Khawvelah lei laihna khawl lian leh chak ber ni-a ngaih mek chu Bagger 293 hi a ni. He khawl turu zet mai hi leilung hausakna lai chhuaktu company Rheinbraun-te hman atana German company - Krupp-in a siam a ni. Bagger 293 hi 700ft chuanga sei niin 300ft-a sang a ni a, 14,000 tons chuang zeta rit a ni hem mai. Kum 1995-ah khan siam zawh niin hemi kum atang hian hman tan nghal a ni.
'Lei laihna khawl ropui leh chak tha siam chhuah kawngah thiamnain a vawrtawp a thleng tih tifiahtu chu Bagger 293 hi a ni e' tiin pa titi thiam te'n an sawi fiam fo thin. He khawl ropui tak hian engine atan electric motor a hmang a, chu chu 17,000 horsepower laia chak a ni hem mai. Heti taka horsepower chak hian he khawl lian zet mai, lei laihna thir kut tam tak awmna thir bial - 'bucket wheel' chu tuma dan rual lohin a tuai vir ta pup pup mai a nih chu. Kut tam tak invuahna thir bial hian a vir pahin lei paihna atan leivung luankawr hlai leh sei tak a tivir pah bawk a, chu chuan leivung a lo paih ve char char bawk.
Leivung luankawr - 'conveyor belt' hian ni khatah 360,000 tons -a tam leivung a paih hman a, hei vang hian lei laihna khawlah chuan thawk chak ber leh thawhhlawk ber a ni e an tih phah ta a ni.
Kan sawi tawh angin Bagger 293 hian hawlh tlanga 70 feet laia kual lian thir hlum kual pup mai - 'tawilailir ke' a nei a, he thir hlumah hian lei haitu thir kut 18 lai a awm bawk a, heng thir kut pakhat theuh hi 17 feet laia lian a ni leh zel bawk. Heng thir kut 18 te hian hmun hniam tak an hai thei a, ko pang sang tak an hai pha bawk a, darkar khatah 12,740 tons laia tam leivung an hai hman bawk a nih chu. He lei laihna khawl hrawl zet hian nilenga hna a thawhin 240,000 cubic meters laia tam leivung a lai chhuak hman a, chumi awmzia chu ni khat chhungin Olympic-a tui an inhleuhsiakna tui khuah sawmkua leh paruk len zawnga zau lei a lai hman tihna a nih chu!
Bagger 293 hian ke a neih ve miau avangin rit hle mahse minute khatah 2.6 feet-a thui a che sawn thei a, muang tak angin lang mahse lei a laih pahin a che sawn hrut hrut thei a, a insawn duhnaah chuan a che sawn hneh ve em em tho. Eng hawi zawng pawhin a vir kual chhuak thei vek a, hei vang hian a hnathawh a chak phah lehzual em em bawk.
A chanchina kan hriat tur pawimawh tak ni ve bawk chu eng sik leh saah pawh buai miah lova hna a thawk miah miah thei hi a ni. Hmun vawt lutuk, tui khal theihna ai pawha vawt -20 degree celsius-ah hna a thawk thei a, hmun lum uchuak tak 40 degree celsius-ah pawh hna a thawk thei tho bawk. Ruahpui vanawn surin a tibuai lo a, vur tlain a hna thawh a tisukuk pha lo bawk a, hei vang hian Company lian tak takin leilung hausakna an laihna hmunah chuan he khawl hi a mikhual lo hle.
Leilung hnip leh deh nuam em em lakah a zawr lo ang bawkin lung chak tak tak leh hmun khawkrawk em em lakah pawh a tlawm chuang lo a, a hmabaka laih tur awm chu a hmatiam fai purh zel mai a ni ber e.
Bagger 293 hi khawvel hmun hrang hranga mining project lian tak takah hman a ni a, Europe-a lungalthei laihna hmun lian ber zinga pakhat Hambach Coal mine, Germany-ah pawh tangkai taka hman a ni a, khawvela lignite laih chhuahna lian ber pakhat Garzweiler mine, Germany-ah pawh chhuang taka hman a ni bawk. Alberta, Canada-a tuialhthei an laih chhuahnaah pawh an hmang tangkai riap riap hle bawk.
Lei laihna leh leivung haitu khawl ropui leh tangkai em em nimahsela environment humhalhtu pawl atangin sawiselna a tawk nasa hle. "Lei inthuahthip kara hmasang thil nung ruang atanga tuialhthei lo insiam hai chhuahna atana hman a ni a, leilung inrem tha sa a hai hneh em avangin environment a tichhe nasa lutuk a, sik leh sa thlengin nghawng a nei a, ram a tichereu a, tui a tibawlhhlawh a, nungcha chenna a tichhhia e" tiin environment humhalhtu pawl hrang hrang atangin sawiselna leh nekchepna a tawk nasa ve hle. Hetiang a thlenna chhan ber chu khawl turu tak, a hrawl bakah khawl chak em em a nih vang a nih ber.
Sawiselna nasa tak tawk ve mahse Bagger 293 hian thlavang hauhtu a haihchham bik hauh lo. "Bagger 293 ringawt hi sik leh sa leh environment tichhetu a ni bik lo a, tuialhthei hai chhuah avangin sik leh sa leh environment a lo chhe zel e kan ti a nih chuan tuialhthei aiah hman nawn theih chi thli leh ni zung chakna thahrui te hi kan hmang uar zawk mai tur a ni" an ti.
Bagger 293 hi khawl mak leh ropui tak, hmuhnawm bawk si a ni a, leilung hausakna laih chhuah kawngah danglamna nasa tak thlentu a ni. A hrawl em em mai te, a chak hle bawk si leh hna a thawk sawt em em mai te hi mi tam tak sawinin theih loh a ni a, engti hawi zawng pawha leilung laka kutthlakna tura mihring khawl siamah chuan a la ropui ber e tiin an sawi hial mai.
A hmawr bawkna atan Bagger 293 nihphung tlangpui heti hian i lo khai khawm teh ang:-
* Meter 225-a sei niin meter 96-a sang a ni a, a hlai zawng hi meter 46 a ni. Ton 14,200 zeta rit a ni a, thir kut invuahna tawlailir ke (bucket wheel) hi a lai taka hawlh tlangin feet 70-a zau a ni a, meter 10-a hlai a ni bawk. Thir kut pakhat zelah hian ton 23-a rit leivung a leng. Meter 50-a sang kopang a hai pha a, meter 35-a hniam a zuk hawl thei bawk.
* Nilenga hna a thawhin 240,000 cubic meters laia tam leivung leh lung a paih chhuak hman a, leivung lo paihtu leivung luankawr - conveyer belt hi meter 13,800-a sei niin meter 2-a hlai a ni. A hmawrah hian Truck lian tak takin leivung te, lung leh leilung hausakna laih chhuahte chu an lo dawh ta mai thin a; chutih rual erawh chuan thiar sawn loha a awmna tura ruahman saah dah tur a nih pawhin a thil laih chhuahte hi a chhawp nghal zel thei bawk a, hna a sawt hle. Leivung luankawr hi second khatah meter 2.5-a chakin a tlan.
* Bagger 293 hian engine atan electric motor a hmang a, chu chuan megawatt 16.56 a pe chhuak a, 6.6 kilovolts a hmang bawk.
No comments:
Post a Comment