- Joel Lairemsanga
June ni 30 hi Mizoram chanchina ni pawimawh berte zinga mi a ni a, "Remna Ni" tia hriat leh lawm thin a ni. June 30, 1986-ah khan New Delhi-ah "Mizoram Remna Thuthlung" chu India sorkar, Mizoram sorkar leh Mizo National Front (MNF) aiawhte’n an ziak a. Kum 20 chhung zet ram buai ni a, silaia inbeih leh nunna tam tak chรขn hnuah remna a lo thlen theih phah ta a, he inremna hi Mizoram chanchina thil thleng ropui leh chhinchhiahtlak berte zinga mi a nih avangin a hlu hle a ni.
Buaina intan dan
India-in zalenna a hmuh hnu khan Mizoramah hian hmasawnna leh sorkar kalpui dan chungchangah ngaihdan hrang hrang a lo piang chho va. Kum 1959-a Mautam tam a lo thlen khan mipuite’n harsatna nasa tak an tawk a. Chutih laia sorkar laipuiin a puihna a tlem lutuk tih ngaihdan a len avangin Mizo National Famine Front (MNFF) din a ni ta a. He pawl hi a hnuah Mizo National Front (MNF) tiin an thlak a, Mizoram tana zalenna sual an tum ta a ni.
Kum 1966-atanga buaina
March 1, 1966 atang khan MNF-in a tak taka India sorkar dodalna a แนญan a, Police Station, Treasury leh sorkar office hrang hrang chu an bei a. India sorkar chuan sipai a rawn tir a, khaw tam takah harsatna a thleng zui bawk. Mizoram chu van lam atangin bomb leh machine gun hmangin an bei a, India chanchinah a ram mipuite chunga air strike hman hmasak ber a ni tih historian tam takin an sawi.
Buaina hian kum tam tak a awh a, mi tam tak an thi a, sang tam tak an tlanchhe bawk. Khaw hrang hrangte chu Grouping of Villages tih hmangin khaw khata khawsa tura sawi khawm an ni a, hei hian mipuite nunphungah harsatna nasa tak a thlen.
Inremna Kawng Zawh
Kum 1970 leh 1980 inkar chhung khan India sorkar leh MNF inkara remna siam tumna vawi tam a awm a. A hmasa lamte chu hlawhtling lo mah se a hnuah Prime Minister Rajiv Gandhi leh MNF hruaitu Pu Laldenga ten inbiakna an chhunzawm zel a. Anni pahnih leh an thawhpui ten remna chu ralthuam che-lek aiin inbiakremna hmanga siam theih a ni tih an hria a, thuthlung siam turin an bei ngawrh hle.
Mizoram Remna Thuthlung – June 30, 1986
June 30, 1986-ah khan New Delhi-ah Remna Thuthlung ziah a ni ta a, India sorkar aiawh R. D. Pradhan- a, MNF aiawh Pu Laldenga leh Mizoram sorkar aiawh Pu Lalkhama ten hming an ziak.
He Remna Thuthlung-a thil pawimawh zualte chu:-
1. Ralthuam hlan: MNF hian an ralthuam zawng zawng India kutah an hlan vek ang.
2. Khawtlang nuna kir lehna: MNF member-te chu vantlang nun pangngaia an nun leh theih nan remchang siam a ni.
3. Political prisoner chhuah: Politics avanga tan ina tangte chu zalenna pek an ni.
4. State famkim nihna: Mizoram chu state puitling ni tura pawm a ni.
5. Remna leh democracy: Ralthuam aiin inremna leh democracy hmanga harsatna ching fel turin an inrem.
State famkim nihna
Remna Thuthlung ziah atanga thla riat hnu February 20, 1987-ah khan Mizoram chu India ram state 23-na a lo ni ta. Chumi hnuah inthlanna neih a ni a, MNF-in inthlanah hnehna an chang a, Pu Laldenga chu Mizoram State Chief Minister hmasa ber a lo ni ta a ni.
Remna Thuthlung Hlawhtlinna
Mizoram Remna Thuthlung hi khawvel pum huapah pawh remna hlawhtling ber zinga pakhat ni-a sawi thin a ni. Kum tam tak a liam tawh hnu pawhin remna chu a la nghet reng a, Mizoram chu India rama state ralmuang leh dan leh thupek kenkawhna tha ber zinga pakhat a ni mek. Hei hian inbiakremna, inngaihdam tawnna leh inhriatthiamna hmangin buaina lian tak tak pawh sawi fel theih a ni tih a tilang chiang hle.
Remna Ni kan lawm chhan
Remna Ni hi Holiday satliah mai a ni lo. Kan mi hmasate tawrhna kan theihnghilh tawh loh nan te, remna man a hlut zia kan hriat reng nan leh khawtlang inpumkhatna kan vawn nun reng nan lawm thin a ni. He ni-ah hian Remna Thuthlung pawimawhna inzirtir thin a ni.
Tlangkawmna
Mizoram Remna Thuthlung hi Mizo hnam chanchina thil thleng ropui ber zinga pakhat a ni. Kum 20 chuang ralthuam chelek-a buaina a titawp a, Mizoram chu remna, hmasawnna leh democracy kawngah a hruai lut ta a ni. Chuvangin June 30 Remna Ni hi kan mi hmasate thawhrimna leh inpekna kan hriat rengna ni a nih bakah, tun hnuah pawh remna kan vawn him zel tur thu kan intiam tharna ni pawimawh tak a ni.
No comments:
Post a Comment