Wednesday, 1 July 2026

July 1 : Daktawr-te Ni

- Joel Lairemsanga


           Vawiin July ni 1-ah hian an ni pualin daktawrte zahna chibai kan buk e.   

      An puala ni bik hman ṭhin 'Daktawr-te Ni' lo pian chhuah dan leh a chanchin tawi han tarlang thuak thuak ila a tha awm e.

     Daktawrte hi natna enkawltu mai an ni lo a, an mihringpuite nun chhanhimtu, beidawnna kara beiseina petu leh khawtlang tana mi pawimawh em em an ni. Chuvangin ram tam takah daktawrte zahna leh chawimawina atan Daktawr-te Ni hi an hmang ṭhin.

     India ramah chuan daktawrte puala ni bik atan July ni 1 hi hman thin a ni a, hei hi a chhan chu India rama daktawr ropui ber pawl - Dr. Bidhan Chandra Roy hriatreng nan a ni. Ani hi daktawr thiam mai ni lovin ram hruaitu fing tak a ni bawk. July 1, 1882-ah a lo piang a, a piancham ni-ah ngei July 1, 1962-ah kum 80 mi niin a boral a, hei vang hian India sawrkarin amah hriatreng nan July 1 hi ram pum huap ''Daktawrte Ni'' atan a puang ta a ni.

     Dr. B. C. Roy-a hian India rama damdawi lam hmasawnna turin nasa takin hma a la a, damdawi in leh daktawr zirna siam ṭhat kawngah pawh a thawkrim hle. A hnathawh ropui tak avangin kum 1961-ah khan India rama Civil mite chawimawina sang ber Bharat Ratna hlan a ni hial.

     Daktawrte Ni hi India-ah chauh ni lovin ram dangah pawh an hmang ve tho a; mahse, an hman ni erawh a inang lo hlawm.

- America ramah chuan March ni 30-ah an hmang.

- Brazil ramah chuan October ni 18-ah an hmang.

- Cuba ramah chuan December ni 3-ah an hmang.

     Kumin 2026 National Doctors' Day thupui chu - “Behind the Mask: Who Heals the Healers?” tih a ni. He thupui hian daktawrte taksa leh rilru hriselna ngaihpawimawh a tulzia leh damlo enkawltu daktawr-te ngei pawh enkawl an ngai ve tho a ni tih min hriattir a ni.

     A nihna takah chuan Daktawr-te Ni hi daktawrte chawimawina ni satliah a ni ngawt lo va, mihring nun chhan nan-a hun leh ni sawi lova hah taka thawk ṭhintute zawng zawng chunga lawmthu sawina leh an inpekna zahsakna ni a ni zawk.

     COVID-19 hripui a len lai khan an pawimawhzia a lang chiang hle mai. Daktawr leh Nurse-te khan anmahni nunna thapin mi tam tak an chhanchhuak a ni kha. Daktawr hna hi thiamna ringawtah a innghat lo va; huaisenna, mite lainatna leh mahni hmasial lohna te a pawimawh tak zet bawk.

     Tunlai khawvelah phei chuan daktawr-te hi natna enkawl bakah natna laka inven dan zirtirtu, thuk zawka thil zirchiangtu leh khawtlang hriselna atana innghahna ber an ni tawh zawk a tih theih hial awm e.

     Chuvangin July 1 : Daktawr-te Ni-ah hian daktawr zawng zawngte chungah lawmthu kan sawi a, in rawngbawlna ropui tak hi kan chhuangin kan zah hle a ni. Pathianin hriselna ṭha, chakna leh finna pe zel che u sela, in mihringpuite tana in thawhna malsawmsak zel che u rawh se tiin duhsakna kan hlan a che u.