Makpa-zâng-kâng hi mi tam tak chuan an hriat fuh loh avangin a zahmawh an ti hle thin a, zâng (spine) anga lam lova zang (penis) anga an ngaih leh lam vang a ni. zâng káng (burned spinal column) tih a kawk zawk a ni.
Heng thuziak hi i lakchhawn duh chuan min hriattir ve phawt la aw... Contact : +918575807448 / jlrsanga@gmail.com
Makpa-zâng-kâng hi mi tam tak chuan an hriat fuh loh avangin a zahmawh an ti hle thin a, zâng (spine) anga lam lova zang (penis) anga an ngaih leh lam vang a ni. zâng káng (burned spinal column) tih a kawk zawk a ni.
"Ka pu, zunthlum hi i nei ve rêng rêng em?"
Kan hriat angin Gypsy chu Jimny-a thlak a ni tawh a, nakum 2021-a Suzuki Jimny chhuak thar tur erawh chu “Gypsy” hming vĕk puttir a ni thung dawn! He Maruti Motor âwm-khauh (SUV) hian Mahindra THAR a khingpha tura ngaih a ni.
India rama Car siamtu lian ber Maruti Suzuki chuan Auto Expo 2020-ah khan kawngkhar 3 nei Suzuki Jimny Sierra chu an pho chhuak ve a nih kha. An sawi dan chuan kawngkhar 5 nei Jimny chu kumin kum tawpah lei theih turin pho chhuah hman an tum a ni awm e.
Jimny chhuak thar tur hian ram danga off-road vehicle tam tak te angin kawngkhar 5 a nei dawn a, kawngchhe ngam lirthei ţha chungchuang (off-road vehicle) lar tak Hummer H3 pianhmang anna lai pawh a nei dawn a ni. Nimahsela Suzuki hian a ke tur hi 4,000 mm aia lian chuan siam an tum lo. Sawi tawh angin he Jimny chhuak thar tur hian a hmingah ‘Jimny’ pu ve lovin “Gypsy” tih hming a pu dawn a ni.
Khawvel hmun hrang hrangah Jimny hi kawngchhiaa tlan (off-road) ngainate chuan an lei nasa hle tawh a, kawngkhar 3 nei vek niin 4WD vek a ni bawk. Nimahsela India rama Jimny-ah chuan 4WD bakah 2WD siam tel a ni thung a, 2WD hian petrol a heh loh bakah chuan a nuam zawk a ni. Amaherawhchu off-road ngaina tan chuan 2WD hi chu a thlanawm lem loh ang.
Nakuma “Gypsy” chhuak thar tur ( ‘Maruti Gypsy 5-dr Suzuki Jimny’ ti-a koh theih bawk) hi petrol hmang tur niin K 15B 1.5-litre a ni dawn a, 102 PS of power at 6,000 rpm and 130 Nm of peak torque at 4,000 rpm a ni ang. Gear hi Number 5 thleng a awm bawk dawn a ni. He Gypsy hi kumin 2020 November-ah chuan tar chhuah hman beisei a ni a, India rama off-road vehicle ngaina te chuan an duh hle beisei a ni. Mahindra THAR nen inkhingtawk hle turah beisei a ni bawk a, a man hi ex-showroom-ah chuan Rs. Nuai 10 vel a nih rin a ni bawk.
TATA Company siam Sumo thatzia chu kan hre theuh awm e. Sumo hi kum 1994-a siam chhuah tan kha niin nikum 2019 khan tihtawp a ni. Thang khat lian zet chu rinawm takin India mipuite rawng a lo bawl tawh a, a bikin thingtlang leh tlang-ram lamah hman rim a ni nasa hle. Enkawl a nawmna leh a awlsam dan hi hriatreng a ni tawh ang. TATA Company hian hriatrengtlak motor a siam ve nual mai a – Sumo, Sierra leh Safari te hi India motor tha an ni.
2020 Auto Expo-ah phei chuan Sierra hmelthar tur (concept) pho chhuah a nih nghe nghe kha. Sierra phei hi chu tun atanga rei vak lovah siam chhuah thuai a nih rin a ni. Sierra ang bawkin Sumo pawh boral hlen mai lovin pianhmang thar hlak nen a rawn let ve leh rin a ni a, a hmelhmang tur hian Motor lama tui mite ngaihven a hlawh hle.
Engpawh nise, Sumo chhuak thar tur hian Land Rover Defender pianhmang a rawn chhawm nual dawn tih chu a chiang tawh a ni awm a, a thlalak pawh hmuh theihin tlangzarh a ni nual tawh. A bik takin Grille leh Head lamp (LED lamp)-ah Land Rover Defender hi a ang lehzual dawn a ni. A hmalam pianah erawh danglamna thar tam tak a awm dawn lo thung naa Bumper thar, a lan dan dang daih a hmang tho ang. TATA Company hian mi pasarih leng Gravitas hi kuminah an zawrh hman beisei a ni a, chumi hnuah chuan Sumo chhuak thar tur lamah an insawrbing lehzual tawh ang.
- Joel Lairemsanga
Kum 1947-a India-in zalenna a hmuh kha dan hnuaiah thlap a ni a, UK Parliament-in a pawmpui thlap a ni. Khata tang khan Jammu & Kashmir pawh India ram chhungah awmin hei hi an roreltute pawhin ziakin an sign hn India Leh China Inngeih Lohna Bulpuian thlap a ni.
Hetiang hi India lo pian chhuah dan a nih mek laiin a thenawm ram- Pakistan leh China chuan India lo piang chhuak hi an lawm lo hle a, lawm ahnekin zah derna pawh an lantir duh meuh lo a ni. India-in zalenna a hmuh atanga thla thum lekah Pakistan phei chuan ralthuam chelekin India hi a tibuai a, Islam Ram a lo pian chhuah phah luah mai a nih kha.
Khatih mek lai kha chuan China ram chu fing thiam taka awmin ngawih a chuh rih a, a chhan pakhatah chuan a ram chhungah Civil War nasa tak a awm vang a ni. Pakistan tih lohah chuan China hi India ram chuhbuaitu ram langsar ber a ni a, India-in zalenna a hmuh atanga rei vak loah khan Ladakh hmarchhakah Aksai Chin tan tlangin kawng a lo sial daih tawh a ni!
Kum 1950 chho-a China kawngpui sial chu kawng mam tha pawh a ni hran lo a, tunah erawh thuam that leh chei nasat ni tawhin NH 219 tih a ni tawh nghe nghe. Hei hi hre reng mahse India ram hruaitute chuan phuba lak an tum miau si loa, China hian a kawng sial chu a chhunzawm muah muah mai si a, a tawpkhawkah India Prime Minister thluak nem Jawaharlal Nehru leh Chinese Premiere Zhou Enlai te chu an inbakkaih ta nge nge a nih kha.
Sino-India border thuah hian India dinna hi a la pangngai reng a, British-in India ram a awp laia ramri kha a la pawmpui thlap a, hei hi China pawhin a pawmpui ve reng thin kha a ni a, an official map-ah pawh an ziak dip ve thlap si a ni. Kum 1930 tir thleng kha chuan Postal Atlas of China-ah pawh Aksai Chin chu British-India ram chhungah rinluh vek a la ni.
Hetiang hi a nih mek lain kum 1918-ah China hian a rukin Map a siam a, chutah chuan Aksai Chin chu a ram chhungah a rinlut ta chat mai! British-India-ah kha chuan Aksai Chin hi Jammu & Kashmir chhungah a awm thin tih hria ila. Kum 1947-ah Jammu & Kashmir-ah hian District 14 a awm tawh nghe nghe. Tunlaia India leh China inepna hmun lar tak Ladakh pawh hi Jammu & Kashmir district pakhat a lo ni daih tawh a nih chu.
China hian Pakistan a tan em avangin ramri thuah India tihbuai hi a tum ve hrim hrim ni te pawhin a lang; a chhan chu Pakistan leh India hian ramri thuah thu inchuh an neih reng vang a ni. China-in a hlauh tak pakhat chu Line of Actual Control (Ladakh) leh Line of Control (Ladakh leh Jammu & Kashmir)-ah India hian building lian tak tak a sa zel anga, a inbenbel chuan nakin zelah ralthuam lama inchhekkhawlna hmunah a hmang ang tih hi a ni.
Mawl mang taka sawi chuan India-in indona avanga Pakistan ram a luahsak hi China hian a hlau hle a tih theih awm e. Pakistan hian a awp chhunga Gilgit leh Gilgit-Wazgrat a awp tirh chuan Pakistan Hmar chan (Northern Atlas of Pakistan) tiin a ko mai a, a hnu deuhah chuan “Gilgit-Baltistan” tiin a thlak leh thung.
Henglai hmunah hian a ni China-Pakistan Economic Corridor kawng chu sial a nih ni. Hei tak hi India hian a helh em em a, a ram himna kulhpui tihchhiatna hmawr tur nia a ngaih ngheh tlat ni. Heng hmunah hian China hian building lian tak tak sain a che nasa em em a, a rawn rahchin apiang chu Pakistan ram niin a chhal ta hmak hmak thin a. Kum 1963-ah phei kha chuan zah pawh dawn lovin Shaksgam Valley chu Pakistan a lo dil ngawng ngawng tawh a nih kha! A hma kum 1962-ah phei kha chuan India leh China hi an indo nghe nghe a ni. He indo hnu atang phei hi chuan Aksai Chin chu China hian ama ta dik tak angin a keipui sa hauh ta tlut mai a ni.
Kum 60 zet xxxkal ta atanga vawiin thlengin China hian LAC-ah a ram zauh hna a rukin a kalpui hret hret reng a, hei vang hian India leh China hi Pangong Tso, Demchok leh Galwan Valley-ah te an lo inep fo thin a nih hi. India hi awm mai mai tawh bik lovin China angin LAC hnaivaiah kawngpui te sialin kut a thlak ve ta zel a, hei hi China hian enliam har a ti ve hle a ni.
A nihna takah chuan China-in Aksai Chin leh Pangong Tso a hauh hi India hian a pawmpuiin a ui ber a ni lem lo a; amaherawhchu Ladakh leh Jammu & Kashmir-a a huang rawn zauh hi chuan a thin a khei takzet a, ngawih liampui a tum lo hle a, tum dang zawng aiin an inep nasain tu lam ve ve pawhin ralthuam an chhek nasa tawh hle ni-a sawi a ni. Ram pahnih inkarah hian eng thil nge lo thleng dawn tih hi sawi thiam a har tawh hle.