Sunday, 18 October 2026

Chawlhna dik zawn fimkhur a tul

- Joel Lairemsanga

   18 October 2026

 

     Marka 6:31:- "Tin, ani chuan an hnênah, “Nangmahniho ngawtin thlalêr hmunah a hrangin lo kal ula, châwl rih rawh u,” a ti a. (Mi tam tak an insûl zut zut a, chaw takngial pawh an ei hman si lo va.) 

     Kan taksa nunphung leh kan thlarau nun hi thil inzawm tlat, phel hran theih miah loh a ni a. Taksa a hah lutuk a, a chauh chhiat ngawih ngawih chang chuan thlarau lam nun pawh a chau ve mai thin. Chuvangin kan nunphungah hian chawlh hahdam hun neih thiam leh intihhlim dan dik thlan thiam hi thlarau nun hrisel neih nana thil pawimawh tak  a ni.

     Saptawng chuan intihhlimna leh hun awl hman hi "Recreation" an ti a, a awmzia tak tak kan chhui chuan "nun thara insiam lehna" tihna a kawk a ni. Chawlh hahdamna dik tak chuan mihring nun hi a chawm thar a, chakna thar leh thlarau nun harh tharna min pe tur a ni. Mahse tunlai kan khawvel inher chak lutuk leh changkang tawh tak karah hian kan intihhlimna thlan tam zawk hian nun thar min pe lova, taksa leh rilru mai bakah thlarau nun a tichau zual fo thin. Chawlh tuma kan beihna hian min chawlhhahdamtir ahnekin, nun ruak leh zawi ngawih ngawihin min chhuah fo a ni.

     He kan chawlh hahdamna leh intihhlimna kawngah hian thil pathum kan hriat chian a, kan thlan fimkhur ngai em em a awm a, tawi te tein han sawi ila:-

       Kan en leh hriatte thlan fimkhur:  Fak hla siamtu chuan "Ka mit hmuh leh ka beng hriatte'n sual lamah min hip mah se" a lo ti a, hei hian thil tam tak a sawi chiang hle. Television, internet, film leh social media-a kan thil thlir tam takte hian rilru a chawm kher lo. A chang chuan thlarau nun tihausa tura kan hman theih laiin, thil tam zawkah erawh chuan kan nun tithianghlim lotu atan kan hmang hnem zawk mah awm e. Kan in chhunga vawk luhtir kan phal ngai lo ang bawkin, Pathian min pek kan rilru leh ngaihtuahna thianghlim chhungah hian thil bawlhhlawh kan luhtir thiang lo bur a ni. Kan thlarau tana chhiatna thlentu lakah chuan huaisen taka inthiarfihlim ngam a tul.

      Hriat zauna chhuanlama hman loh tur: Thalaite zingah "Khawvel hriat chian a ngai a, thil engkim hmuh leh chhiar vek hi puitlinna a ni" tih ngaihdan a awm thin. Mahse chirh-dum hi a bawlhhlawh a ni tih hriat nan chirh-dum chhungah tal kher a ngai lo a; daktawr fing tak pawhin natna hrik hlauhawmzia a hriat thiam theih nan a taksaah hrik a kaitir kher a ngai lo bawk. Thil tha leh tha lo thliar hrang a, kan nun tana pawi tur laka inthiarfihlim ngam zawk hi puitlinna dik leh finna zawk chu a ni.

     Thlarau nun chawmtu chauh thlan: Kan hun awl hman leh chawlhna zawng zawng hian Lalpa hnenah nun thar min pe thin em tih kan inbihchian fo a tul. Thlarau nun ro ngawih ngawih khawpa kan hun awl kan hmang a nih chuan kan intihhlimna kawng zawh lai kha a dik tawk lo tihna a ni a, siamrem a ngai a ni.

     Vawiin Sunday chawlhni thianghlimah hian khawvel thawm ri nuaih nuaih kalsanin chawlhna dik tak i zawng thar ang u. Kan mit leh bengah engkim luhtir vek lovin, thlarau nun tichak a, nun hahdam min pe theitu thil chauh i thlang fimkhur tlat ang u.

     Taksa leh thlarau nun tana chawlhna dik tak min petu chu Lalpa chauh a ni a, kan nitin nunah, kan intihhlimna leh chawlh hahdamna kan zawnna kawng hrang hrangah pawh thlarau tichau thei thil laka fihlim a, nun thianghlim leh puitling zawk thlang thiam tura kan inbihchian fo a pawimawh hle a ni.




No comments:

Post a Comment