- ๐ฑ๐๐๐ ๐ณ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐
Thlasik a lo hnai a, nipui
khaw lum a reh tial tial a, boruak a vawh tan laiin thinghnah an lo ro va,
nungcha te pawh an reh tan thin. Chutih hunlai tak chuan khawvel hmun hrang
hrangah thil mawi leh mit la tak a thleng thin a. Lei ro tawh hnu, buh seng zawh
hnu ram ruak mai mai ni-a lang thin chu thawk leh khatah rawng mawi taka hnawih
thar ang maiin a lo รชng ruih mai thin. A eng, a sen-no, a var thianghlim leh a
hring mawi tak takte chu thli chhem zawngin an thle siau siau va; pangpar
maktaduai tam tak intiat rual taka an lam suau suau ang mai a ni.
Chu par chu saptawnga
Cosmos kan tih, keini Mizo tawnga Hnahsin kan tih mai hi a ni.
Mi tam tak chuan hnim
satliah mai emaw kan ti thin a, mahse khawvel ram hrang hrangin he par tรช tak tรช hi an ngaihhlut dan a ropui hle
thung. Ram hrang hrang chuan an buh hmun te, an park leh an kawng-sรฎr te chu he par hian an chei khat vek a, kum tin kรปt ropui tak tak an buatsaih thin a, chu chu International Cosmos
Festival an tih chu a ni a, mizo tawng chuan "Hnahsin Kut" tihna a
ni.
Hnahsin tobul hi America
khawmualpui Mexico ram laili tak, Tlaxcala leh Puebla tlangsang hmun,
tuifinriat zawk atanga teh-a ft.5,000 vela sanga awm a ni. Chutah chuan hmanlai
Aztec hnam ropui takte chuan an lo hmang tangkai tawh em em a, an huanah te chรฎngin
lal inah an tar thin a, an pathian biakna maichamah te pawh an hlan thin. An
tawng chuan "Xochitl" tiin an ko.
Kum 1798 khan Spain mi,
thlai zirbingtu (Botanist) leh dรขktawr Vicente Cervantes chuan Mexico atangin a
chi a la khawm a, lawngin Madrid khawpuia Royal Botanical Garden-ah a thawn ta
a, chuta tang chuan Botanist hmingthang Antonio Josรฉ Cavanilles chuan uluk
takin a zir chiang a. A par mawi leh fel thlap mai a hmuh chuan Greek tawng
nena inzawmna neihtirin "Kosmos" tiin a hming a vuah ta a ni.
Kosmos tih awmzia chu:-
"๐๐๐ค๐๐๐
๐๐๐๐๐๐"
tih te;
"๐น๐๐
๐๐๐
๐ก๐๐๐
๐๐๐
๐โ๐๐ค๐"
tih te leh
"๐
๐ข๐๐๐๐๐
๐๐โ
๐กโ๐๐๐๐โ๐๐๐"
tihna te a ni a, a hming ringawt pawh hian a nihna a hrilhfiah chiang nghal
hle.
Chutichuan kum 1800 chho
vel atangin England ramah a lut a, England atangin France-ah, France atangin
Japan-ah a darh leh ta zel a. Japan ramah chuan kum 1879-ah lutin, Japanese ho
chuan an lo hlut nghal em em mai a, an rama pangpar ropui Sakura an ngainat ang
thovin an ngaina a, anmahni tawng ngeiin "Akizakura" tiin an vuah
hial a ni. Tunah phei chuan Japan ram hi khawvela hnahsin chรฎng uar leh ngaina
ber ram an ni hial awm e.
Mithiamte zir chianna
atanga a lan dan chuan khawvelah hian hnahsin chi hrang 35 vel a awm a, chung
zinga pathumte chu khawvel pum huapa chin lar ber an ni a, chungte chu:-
๐๐ผ๐๐บ๐ผ๐
๐๐๐น๐ฝ๐ต๐๐ฟ๐ฒ๐๐
(๐
๐ฝ๐ฎ๐ฟ
๐ฒ๐ป๐ด
๐ฐ๐ต๐ถ):
Mexico hi a lo chhuahna ram hmasa ber a ni a; a eng leh a rawng buang a ni
tlangpui. Khawlum a tuar thei ber a, a vul rei em em bawk. Thailand leh Mexico
ramah an ching nasa hle.
๐๐ผ๐๐บ๐ผ๐
๐ฏ๐ถ๐ฝ๐ถ๐ป๐ป๐ฎ๐๐๐
(๐
๐ป๐ผ
๐ป๐ฎ๐น๐ต
๐ฐ๐ต๐ถ):
A sen-no, a var leh a senduk inpawlh mawi tak a ni a. A kรปng a sang a, thli
chhem zawnga thle nghรชl nghรชl chi a ni. A mawi em em a; Japan, Korea leh Taiwan
rama an chin lar ber a ni.
๐๐ผ๐๐บ๐ผ๐
๐ฎ๐๐ฟ๐ผ๐๐ฎ๐ป๐ด๐๐ถ๐ป๐ฒ๐๐
(๐๐ต๐ผ๐ฐ๐ผ๐น๐ฎ๐๐ฒ
๐๐ผ๐๐บ๐ผ๐):
A senduk thim lam a ni a, a rim chocolate thlum tak ang chiah a ni. He hnahsin
hi a vรขng ber a, a to em em bawk. A chi mai mai pawh dollar 10 chuang man hial
a ni a, England leh USA ramahte an ching deuh ber.
Hnahsin danglamna mak tak
chu enkawl a hautak lo lutuk hi a ni. Tui a mamawh tam lo va, leithaa vรปr a
ngai hek lo; amah diptu laka venna atan hlo tur lah a tul hek lo. Leiah a chi
theh darh tawp la, ni 60 hnu velah a lo vul chhuak mai dawn a ni. Pangpar dangte
chu ni 10 atanga 15 vel bak an vul reng thei lo va, hnahsin erawh thla 3 chhung
zet duhawm takin a vul thei a; chuvang tak chuan loneitute pawhin an ngaina em
em a ni.
๐๐ต๐ฎ๐๐๐ฒ๐น๐ฎ
๐ต๐ป๐ฎ๐ต๐๐ถ๐ป
๐ธ๐๐
๐ฟ๐ผ๐ฝ๐๐ถ
๐ฏ๐ฒ๐ฟ
๐ฏ๐ฒ๐ฟ
๐๐ฒ:-
๐ญ. ๐๐๐ฃ๐๐ก
Japan hi khawvel pum huapa
hnahsin kut nei tam ber leh urhsun ber ram a ni a, an ram pumah hmun 100 chuang
zetah ropui takin an lawm thin.
๐ฆ๐ต๐ผ๐๐ฎ
๐ ๐ฒ๐บ๐ผ๐ฟ๐ถ๐ฎ๐น
๐ฃ๐ฎ๐ฟ๐ธ,
๐ง๐ผ๐ธ๐๐ผ:
Tokyo khawpui laili, tin 400 hmuna zau park-ah chuan tin 50 chuang zeta zau
hmun chu hnahsin pual liau liaua ruahman a ni. Hmun khatah ringawt pawh hnahsin
kung maktaduai 5.5 chuang, rawng chi hrang 20 chuang lai an phun thin.
September 15 atanga November 15 thleng (ni 60 chhung) a vul a, hemi chhung
ringawt hian mi maktaduai 2.2 chuangin an tlawh hman hial thin.
An festival danglamna chu bengchheng a awm ve lo, an ngawi thap a, dim te tein
an kal a, hnahsin par thlirin thla an la a, rilru hahdamna an zawng thin. Hei
hi Japanese-ho chuan "Hana no Iyashi" (Pangpar hmanga inenkawlna leh
rilru thawi-damna) an ti mai thin. Zing lamah chhungkuain an kal a, tlai lamah
hna thawk bang rilru chawlhhahdam nan an pan a, zan lamah thalai te'n
ngaihzawng lenvahpui nan an hmang thin. Festival chhung hian hnahsin hming
puttirin thingpui, ice-cream, khawizรป leh cake thlengin an siam chhuak bawk
thin.
๐ฆ๐ต๐ถ๐ธ๐ถ๐๐ฎ๐ถ
๐ป๐ผ
๐ข๐ธ๐ฎ
& ๐๐ฎ๐ฟ๐บ
๐ง๐ผ๐บ๐ถ๐๐ฎ,
๐๐ผ๐ธ๐ธ๐ฎ๐ถ๐ฑ๐ผ:
Hokkaido chhim lam vawt deuh ruihah chuan phul hmun, tin 100 zeta zau chu
hnahsin, Lavender, nihawichi leh Salvia te hmangin an chei tlar pรปt mai a.
Chunglam atanga thlir phei chuan chhawrthlapui hnuaia puan mawi tak, chhimbal
rawng inzial ang mai a ni. July atanga October thleng a vul a, mi tam takin
helicopter leh hot air balloon atangin an thlir thin.
๐ฎ. ๐ฆ๐ข๐จ๐ง๐
๐๐ข๐ฅ๐๐
Korea ramah chuan hnahsin
hi "Hmangaihna" entirna a ni a, an thupui ber pawh "Sarangui
Kkot" (Hmangaihna Par) tih a ni.
๐๐ป๐๐ฒ๐ผ๐ป๐ด
๐ก๐ฎ๐บ๐๐ฎ๐ฑ๐ฎ๐ป๐ด
๐๐ป๐ฎ๐ต๐๐ถ๐ป
๐๐๐,
๐๐๐ฒ๐ผ๐ป๐ด๐ด๐ถ-๐ฑ๐ผ:
Buh seng zawhna hmun ruak tin 80 hmuna zau, km. 2 zeta thui chu hnahsin senno
leh a varin a khat vek a. A laiah chuan kawng te reuh te te an sial a;
"Heart Road, Kiss Road, Forever Road" tih tein hming an vuah a ni.
Chhun lamah nula leh tlangval inhmangaihte an inkai rial rial a, zan lamah
acoustic concert, light show leh ei tur thil tui hrang hrang nen mi maktaduai
chuang an pungkhawm thin.
๐จ๐น๐๐ฎ๐ป
๐๐ฟ๐ฎ๐ป๐ฑ
๐ฃ๐ฎ๐ฟ๐ธ
๐๐ป๐ฎ๐ต๐๐ถ๐ป
๐๐๐:
Khawpui chhung laili taka buatsaih a ni a; zan lamah LED light mawi tak maia an
han chhun en chiah chuan Hnahsin par rawng zawng zawng chu a hma aia chiangin a
eng mawi leh zual thin a, thlirtu an tam thei hle.
๐ฏ. ๐ง๐๐๐ช๐๐ก
Xinshe Sea of Flowers
Festival, Taichung City hi Asia khawmualpuia hnahsin chinna hmun zau ber a ni
hial ang. Buh tin 150 hmun, a dung km. 5 leh a vang km. 2-a zau a ni a ,
hnahsina khat tuipui ang mai a ni. Lei da tawh siamthatna atana sawrkarin buh
chin loh laia leitha siam nana an hman atanga lo intan a ni a. Mahse a lo mawi
nasat em avangin zin-mite hipna hmunpui berah a lo chang ta a ni. Ram hrang
hrang atangin kum tin mi maktaduai 3.5 velin an tlawh ziah thin.
๐ฐ. ๐ง๐๐๐๐๐๐ก๐
Thailand khawlum em em
hnuaiah pawh hnahsin a vul cheu mai hi thil mak ve tak chu a ni. Lopburi & Jim Thompson Farm,
Khao Yai-ah November atanga February thleng thla li chhung zet a vul a. Khaw
lum a tawrh theih em avangin hnahsin par eng chi chauh an ching thung.
Nihawichipar lian pui pui nen an pawlh a, a mawi dangdai em em mai a ni. Zin
mite chuan sai-a chuang meuhvin hnahsin parna hmun zau tak chu an thlir kual
thin.
๐ฑ. ๐จ๐ก๐๐ง๐๐
๐ฆ๐ง๐๐ง๐๐ฆ
๐ข๐
๐๐ ๐๐ฅ๐๐๐
& ๐ ๐๐ซ๐๐๐ข
๐ข๐ฟ๐ฒ๐ด๐ผ๐ป
๐ฆ๐๐ฎ๐๐ฒ
(๐จ๐ฆ๐):
USA lamah chuan festival ai mahin sumdawnna atan an uar a. Khawvel pum huapa
hnahsin chi zawrh chhuah zawng zawng zinga zaa 70 (70%) zet hi Oregon loneitute
thar chhuah a ni.
Mexico rama Tlaxcala
state-ah chuan August thlaah an kรปt hi ropui
takin an hmang thin a. Pipu te kuthnathawh dan, rimawi leh hnam lam te nen an
chawhpawlh a; an hnam ro thil pawimawh bera ngaiin an hlut hle.
๐๐ป๐ด
๐๐ฎ๐ป๐ด๐ถ๐ป
๐ป๐ด๐ฒ
๐ธ๐ต๐ฎ๐๐๐ฒ๐น๐ถ๐ป
๐ต๐ป๐ฎ๐ต๐๐ถ๐ป
๐ฝ๐ฎ๐ฟ
๐ต๐ถ
๐ฎ
๐ป๐ด๐ฎ๐ถ๐ป๐ฎ๐
๐ฒ๐บ
๐ฒ๐บ?
๐ญ.
๐ ๐บ๐ฎ๐๐ถ๐ป๐ฎ
๐ฎ
๐๐น๐๐ฎ๐ป๐ด๐๐น๐ฎ๐บ
๐ฎ,
๐ฎ
๐๐ต๐ถ๐ฎ๐ป๐ด๐ต๐น๐ถ๐บ:
Pangpar mawlmang leh enkawl nuam tak niin thli chhem zawngin a thle siau siau
thin. A rawng hian mihring thinlung a tiharhvang a, doctor-te zir chianna atang
pawhin stress hormone a ti-hniam thei a ni tih hriat chhuah a ni.
๐ฎ. ๐ ๐๐๐น
๐ฟ๐ฒ๐ถ
๐ฒ๐บ
๐ฒ๐บ:
Pangpar dang ang lo takin sik leh awmdan azirin thla 3 chhung zet mai tha thlah
miah lovin a vul thei a, festival atan a remchang hle.
๐ฏ. ๐๐ฒ๐ถ๐น๐๐ป๐ด
๐ฎ
๐๐ถ๐ฎ๐บ
๐๐ต๐ฎ:
A zung hian leiah boruaka nitrogen a hip lรปt a, lei a titha thei. A hnah leh a
kรปng tlu te chu lei tihthatna tha ber ber chi an ni nghal bawk.
๐ฐ. ๐๐ถ๐๐ฎ๐๐ป๐ป๐ฎ
๐๐ต๐ฎ
๐๐ฎ๐ธ
๐ฎ
๐ป๐ถ:
A chi man a tlawm a, chin a hautak lo hle. Chutih rualin a par atang hian
thingpui, khawizรป, rimtui leh cake te an siam bakah zinmite hip nana hman hian
ram sum lak luhna lian tak a tling thei.
๐ฑ. ๐ ๐ถ ๐ฟ๐ฒ๐๐ต๐ฒ๐ถ
๐น๐ฒ๐ต
๐บ๐ถ
๐ต๐ฎ๐๐๐ฎ
๐ฎ
๐๐ต๐น๐ถ๐ฎ๐ฟ
๐๐ฒ
๐น๐ผ:
Pangpar man to tak takte angin leitha man to leh enkawlna man to a mamawh ve lo
va; in kawt te reuh teah pawh a chin theih a, phul zau takah pawh a theh theih
tho bawk
Mexico tlangram vawt tak
atanga khawvel hmun hrang hranga lo darh chhuak pangpar pakhat hian ram hrang
leh hnam hrang hrang te thinlung a phuar khawm a ni. Japanese-in ngawi renga a thlir laiin Korea
tlangvalin a hmangaih hnenah hmangaihna lantir nan a hmang a; Taiwan loneituin
lei da tawh siam that nan a theh a, Thailand naupangin a karah tual a chai a;
America loneituin a chi a hralh a, Mexico ram mite chuan an pipu te sulhnu
chhui kir nan an chhuang em em thung.
Tawng hrang, ram hrang,
vun rawng hrang leh ngaihdan inang lo tak tak nei mah ila; mawina kan thlir
thiam dan leh thinlung hlim theih dan erawh a lo inthuhmun vek a ni tih he
hnahsin hian a tarlang chiang hle. Khawvel
hi innghirnghona leh hah rimtawngna hlira khat a ni thin a; mahse hetiang
pangpar tluangtlam tรช pakhat lek hian mihring thinlung tam
tak chu damdawi ang maia tidamin min tihlim thei a ni.
(๐ผ๐๐ก๐๐๐๐๐ก๐๐๐๐๐
๐ถ๐๐ ๐๐๐
๐น๐๐ ๐ก๐๐ฃ๐๐
(๐ป๐๐โ๐ ๐๐
๐พ๐ข๐ก)
โ๐
๐๐๐
โ๐๐๐๐
โ๐๐๐๐๐โ
๐๐๐๐ก๐๐๐๐๐
๐๐ก๐๐๐๐
๐น๐๐๐๐ข๐๐๐ฆ
๐กโ๐๐
๐๐๐๐๐
๐โโ๐ข๐๐๐๐
๐๐๐โ
๐กโ๐๐
๐
๐๐
๐;
โ๐๐ข๐
๐ก๐๐
๐ง๐๐ค๐๐โ
๐โ๐ข๐๐
๐๐ขโ
๐๐๐
๐๐ค๐
๐๐๐ฃ๐๐
๐๐๐๐ข๐
๐ก๐๐
๐ง๐๐๐๐
๐ก๐๐๐
โ๐๐ค๐
๐
๐๐
๐ก๐๐๐๐๐๐ข๐.)
No comments:
Post a Comment