Pages

Wednesday, 11 February 2026

USS Gerald R. Ford hi a lo turu rem rem khawp mai

- Joel Lairemsanga


     Ton 1,00,000 zeta rit, Feet 1,100-a sei Gerald R. Ford hi indo thlawhna phur chi lawng lianah chuan khawvela hrawl ber a ni mek. 


     Kum 2017 atang khan official-a hman tan a ni a, ralthuam phurhna hmanruaah chuan rapthlak khawpa ropui leh hlauhawm ber a ni e tih a ni hial mai. A hming hi United States President 38-na Gerald R. Ford-a hming chawia phuah a ni a, Ford-class aircraft carrier zinga siam chhuah hmasak ber  a ni a, Nimitz-class carrier-te thlakna atan siam a ni. Hun rei tak chhung chu tuipui venhim kawngah U.S. Navy-te tha a tichak hle turah ngaih a ni bawk. 


     A chanchin hi a tlangpuiin i lo sawi zawr zawr teh ang.


     1. Indo lawng siam chhuah tawhah chuan a la lian ber. A phurh len theih zawng zawng  a phurhin Ton 100,000 zeta rit a ni. 1,100 feet-a sei niin 252 feet-a zau a ni a, indo thlawhna sawmkua a phur thei a, a engine atan nuclear tha chakna a hmang. A len em avangin aircraft carrier dang zawng aiin thlawhna pawh a phur tam thei zawk em em a ni.


     2. Technology changkang ber ber leh tunlai ber ber a hmang a, aircraft carrier zingah chuan technology chi thar Electronic Aircraft Launch System (EMALS) hmang hmasa ber a ni bawk. Thlawhnate an thlawh chhuah puitu atan tuihu aiah thirhipthei hman a ni a, hei vang hian thlawhnate an thlawk chhuak rang thei bik a ni. Thirhipthei hman a nih avang hian thlawhnate'n ralthuam rit tak tak leh tuialhthei tam zawk an pai theih phah a, hei vang hian ral bei tur pawhin hmun hla zawk an thlen theih phah a, an hlauhawm zual sawt bawk a nih chu. 


     3. Gerald R. Ford hian advanced arresting gear a nei a, hei hian indo thlawhna rawn tum tur te chu him taka an lo tum theih nan a lo pui thin. AN/SPY-3 multifunction radar a nei bawk a, hei hian hmelma missile thlawk hniam tak tak te a lo hmu thei a, pawi an rawn khawih hmain hmeh mihin an awm ta zel a ni. 


     4. Hahdam leh him taka an tum theihna atan thlawhna tum tual hi aircraft carrier dang zawng zawngte aia mam zawk leh hmanraw tha zawka thuam a ni. Thlawhna tum tual bul hnaiah hian rang taka thlawhnaah ralthuam hlang zung zung turin ralthuam hlangtu 'weapon elevator' tam tak a awm thluah bawk. Indo thlawhna awm tam zawk hi F/A-18 fighter jets an ni a, hmelma ralthuam chhaih buaitu thlawhna - 'electronic warfare plane' te, bungraw rit tak tak thiartu cargo plane leh helicopter tam tak an chawl ve tho bawk. 


     October ni 7, 2023-a Hamas te'n Israel an beihna kaih hnawihah kum 2023-ah khan a hmasa ber atan USS Gerald R.Ford hi a tak takin hman a ni a, eastern mediterranean tuipuiah thla riat chhung hna a thawk .  


     5. Gerald R. Ford hian tikaltu atan nuclear reactor changkang tak pahnih a hmang a, heng reactor-te hi Bechtel A1B reactor tiin an ko a, kawlphetha chak tak an siam chhuak a, lawng hi an tikal a ni mai lo a, lawng-a advanced sytem awm zawng zawng an chawm nghal vek bawk. A tui thun belh lohin reactor-te hian kum 50 chhhung hna an thawk thei dawn a, lawng hi kum 90 chuang zet hman theih tura duan a ni bawk. Nimitz class carrier-te ai chuan a service rei zawk dawn hle tihna a nih chu. 


     6. Thiamna changkang ber ber-a thuam a nih avangin mihring thawh ai thawk thei hmanrua a paipawn hnem hle a, hei vang hian lawng hnathawk pawh a mamawh tlem zawk a, thlawhna khalhtute chhiar telin thawktu mi 4,600 vel chauh an awm a, aircraft carrier dangte ngaihtuah chuan an tlem hle. Nimitz-class carrier aiin zaa sawmhnih zetin thawktu an tlem zawk daih. Thawktu an tlem avangin senso a hautak nep a, lawng pawhin hna a thawk sawt zawk bawk si a, hei ringawt pawh hi hnemhnanpuiawm tak chu a ni. 


     7. Ford-class carrier-te hi khawvel changkang zelah pawh hmantlak ni zel tura duan a ni a, ralthuam chhuak thar leh sensor changkang zel te pawh hmang thei tura siam a ni. Heng bakah hian eng zung chakna hmang directed-energy weapon te pawh a hmang thei bawk. Kan sawi tawh angin electric power chak tha tak a nei a, digital system tunlai ber ber-a thuam a ni bawk si a, hei vang hian tuipui chungah hun rei tak chhung chu ro a rel ngeiin a rinawm.




No comments:

Post a Comment