Pages

Wednesday, 11 February 2026

Israel-in Iron Beam Laser a hmang tan ta

- Joel Lairemsanga


     A van boruak vilna leh venghimtu Iron Dome Air defence system tha tichaktu atan Israel chuan laser system a hmang tan ta a, nikum-a Iran nena an inbeih tum khan a thatzia hi finfiah a ni e tih a ni. A siamtu Rafael company chuan a thatzia leh a rintlakzia finfiah a nih tak avangin tunah chuan laser system-te hman a lo ni ta a, a thlamuanthlak hle a ni tiin thu-chhuah a siam. 


     Iron Beam hian nikum 2025 kum tawp lamah khan enchhinna hnuhnung ber a paltlang a, official taka hman tan nghal a nih thu puan a ni zui bawk. 


     Iron Beam air defence system hi van boruak venna tur niin silaimu hman zawh ang chi kha a awm ve lo a, defence system dang te nena khaikhin chuan enkawl a hautak lo hle bawk.


     Tuna Israel neih ang chi êng zung chakna hmang van boruak venhimna ralthuam ang hi USA-in President Reagan-a hun lai khan intercontinental ballistic missile laka invenhimna atan siam chhuah a lo tum tawh a, "Star Wars" tih hming vuahin hmalakna a kalpui mup mup a; nimahsela a hlawhtling ta lo a nih kha. 


     Ralthuam lam thawnthu ziaktu hmingthang Tom Clancy-a chuan a thawnthu ziah lar tak- "The Cardinal and the Kremlin"-ah chuan laser weapon system tha zet mai hi Soviet Union-in an siam hlawhtling hle" angin a zeldin a, thawnthu ngaihnawm tak a ni.


     USA hian eng zung chakna (laser) hmang ralthuam hi siam chhuah ngei tumin "Star Wars" programme kalpui nasa hle mah se a tak ram a chang thei lo a, thawnthuah bak a tawp thei tlat lo; nimahsela US beidawnna hi Israel chuan a tihlawhtling ta bik a nih hi. 


     Rafael chief executive Yoav Tourgeman-a chuan "Kan ralthuam siam chhuah hian theihna turu tak a nei" tiin a sawi a, "Hla tak taka kan kah tum pawh kan ralthuam chhuanvawr hian thelh hauh lovin a kap chhe buaih buaih mai a ni" tiin chhuang takin a sawi.


     Iron Beam nunna laimu ber chu êng zung chak tak solid-state laser a ni a, hei hian a bitum a va kap chhe hneh hle a ni satliah ngawt lo a, a va kah chhiat dan kha a record nghal thei a, missile dang te ang lo takin a kah chhiat te hnuhma hi hmuh tlak awm lo khawpin a nuai sawm barh thei niin Tourgeman-a chuan a sawi. 


     Iron Beam hi a han changkang khawp a, a kah chhiat tur a bitumte azirin êng zung chakna a pek chhuah zàwng pawh hi a tidanglam thei lehzel a, a thununtute tan duhthlan tur tam tak siamsakin awlsamna nasa tak a thlen ta thin a ni


     Kum 2023-a Rafael company hotupa lo ni tawh Tourgeman-a chuan Iron Beam siam hlawhtling tur hian kum 30 chhung zet an lo beih tawh thu a sawi a, company-in harsatna hrang hrang a paltlang a, a bik takin hmun hla tak tak kap pha tur te, a bitum hmu chhuak zung zung tur leh a kah tum thlawk chak tak tak te rang taka umzui char char thei tura siam te chu a hautak zual hle tih a sawi.


     Thil mak ve tak chu hetiang thil harsa zual bik a sawi te hi Tom Clancy-a thawnthu ziahah khan tarlan a lo ni daih tawh a, a thawnthu ruangamah chuan Tajikistan tlangah Soviet engineer-te'n theihtawpa zirbingna an kalpui a, hmun hla tak kap pha tur te, a bitum hmu chhuak zung zung tur leh a kah tum thlawk chak tak tak te rang taka umzui char char thei tura siam te chu hautak an tih hle thu te a lo sawi lawk diam tawh a nih chu. 


     Harsain khirh hle mah se Rafael company-a scientist-te chuan thil harsa ber ber pawh an su tlang ta zel a, Tourgeman-a chuan an hlawhtlinna hian lei lam atanga van boruak venhimna ralthuam siam kawngah danglamna nasa tak a thlen ngei a rin thu a sawi. 


     Tunah hian Rafael hian Israel Defence Force-te duhkhawp pe thei turin theihtawpa chakin Iron Beam system siam chhuah hna hi a kalpui mek a, rang tak leh awlsam taka hman theih turin Truck-a phurh theih chi te a siam mek bawk a, a siam zat tur erawh a tarlang rih lo.


     Israel sipaite'n duhkhawp an neih hnuah chuan ram dangah pawh hralh chhuah a tum a, chu erawh Israel thian tha ram te hnenah chauh hralh chhuah a ni dawn a, a hralh hun tur erawh Israel sorkar atanga remtihpuina an hmuh hunah chauh a ni bawk ang.




No comments:

Post a Comment